آخرین اخبار
theme

خانه » اخبار » استفاده از فناوري آي‌تي درگمرک

استفاده از فناوري آي‌تي درگمرک

یکي از اقداماتي که در نخستين روزهاي روي کار آمدن دولت يازدهم و با بازگشت دوباره مسعود کرباسيان به گمرک جمهوري اسلامي‌ ايران به طور جدي پيگيري شد، طرحي با عنوان سامانه جامع گمرکي بود. مسعود کرباسيان در بازگشت دوباره خود عزمش را به طور جدي جزم کرد تا طرحي را پياده‌سازي کند که رديابي ورود کالا را ساده کند و در مقابل «فساد» بتواند قد علم کند. منتقدان او به اين نکته تاکيد داشتند به دليل عدم دسترسي به بسترهاي اينترنتي و مواردي از اين دست چنين اتفاقي در فضاي تجارت ايران به سرعت به وقوع نمي‌پيوندد اما رييس گمرک در دولت يازدهم در مدت زمان کوتاهي با بهره‌گيري از استعداد گروهي دانشجويان و فارغ‌التحصيلان رشته کامپيوتر از دانشگاه‌هاي سراسر کشور موفق شد طرحي را راه اندازي کند که سيستم تجاري ايران را متحول کند. طرحي که حالا در مجامع بين‌المللي به عنوان يک برگ برنده براي ايران شناخته مي‌شود و بسياري از سازمان‌هاي شاخص جهاني اجرايي شدن آن را يک اتفاق کم نظير عنوان مي‌کنند. طرحي که منجر به اين شد درآمدهاي گمرکي افزايش چشمگيري داشته باشد و از سوي ديگر کشفيات مواد مخدر را به اندازه‌اي گسترش دهد که شايد باور آن سخت است. در ادامه متن کامل توضيحات مسعود کرباسيان، رييس کل گمرک جمهوري اسلامي‌ايران را در همين رابطه مي‌خوانيد:

طرحي که شما در گمرک پياده‌سازي کرديد به نوعي بهره‌گيري از فناوري اي تي بود که در روزهاي نخست روي کار آمدن دولت يازدهم برخي فکر مي‌کردند اين اتفاق زمان‌بر است اما اين طرح در حال حاضر جا افتاده است. شرايط با گذشته تا چه اندازه تغيير کرده است؟

رويداد جديدي که در گمرک رخ داده، گزارش در لحظه است. ما رديابي کالا را قبل از ورود به کشور اختصاص داديم. قبلا کالا وارد کشور مي‌شد، در بندر تخليه مي‌شد و قبض انبار صادر مي‌شد. شرکت حمل هم به صاحب کالا اسناد را مي‌داد و آن شخص به بانک مراجعه مي‌کرد تا تسويه با بانک انجام شود و سپس به گمرک مراجعه مي‌کرد تا اسناد را ارائه دهد. پس از تمام اين پروسه تازه ما متوجه مي‌شديم همچنين کالايي وارد کشور شده است. اقدامات گذشته در شرايطي بوده که سيستم بانکي گشايش اعتبار نمي‌کرد و يک سند بانکي کنار واردات کالا داشته باشيم. کشورهاي فروشنده کالا مستقيما به ما اطلاعات کالا نمي‌دادند ولي دو کشور ديگر به يکديگر اطلاعات مستقيم مي‌دهند. ما بايد تحريم را قبلا دور مي‌زديم و حمل نيز مستقيما انجام نمي‌شد. کالا به يک کشور ديگر مي‌رفت و با کشتي‌هاي کوچک با يک اسناد ديگر حمل مي‌شد. در گذشته فضاي تجارت فراهم نبود.

يعني در حال حاضر شرايط به گونه‌اي است که قبل از ورود شرايط کالا مشخص است؟

در حال حاضر کاري که انجام شده اينگونه است که قبل از اينکه هواپيما، کشتي و حتي کاميون بين‌المللي وارد کشور شود موظف هستند روي بستر اينترنتي اطلاعات بار را به ما بدهند. اطلاعات را مي‌گيريم که چه کالايي وارد کشور مي‌شود. از طرفي ديگر مجوز‌ها از سازمان به طور الکتريک گرفته مي‌شود که ديگر جعل سندي انجام نشود. قبض انبار الکتريک تحويل گمرک داده مي‌شود. بحثي بود که ممکن است کم اظهاري شود ولي باسکول‌ها و ارزش را هم ما الکترونيک کرديم. يعني به طور دقيق در سايت گمرک ملاحظه بفرماييد ارزشي که ما براي هر کالا ذکر کرديم در کل گمرکات يکسان است. اين کالا مشخص است چي هست و ارزش آن و کد کالا چيست. اينها با يکديگر جفت و جور مي‌شوند و صاحب کالا برمبناي ثبت سفارس بايد اعلام کند اين کالا که در انبار است مالکش خود شخص است. در نتيجه ما يک راستي‌آزمايي قبلش انجام داديم.

اين کل فرآيند است؟

به همين جا خاتمه پيدا نمي‌کند. بعد از آن سيستمي‌که داريم سيستم‌هايي است که در ايکس ري يا درب خروج کنترل مجدد مي‌شود. ضمن اينکه بازبيني و حسابرسي پس از ترخيص منجر به اين مي‌شود که کنترل‌ها بشود و پرونده‌ها اگر خلاف شده است جوابگو باشند. براي همين واردات رسمي‌رشد پيدا مي‌کند.

اين سيستم از لحاظ رديابي کالا کمک بسيار زيادي براي مبارزه با قاچاق است. تحليل شما در اين باره چيست؟

قاچاق دو جنبه دارد که يک وجه آن سلبي است و جنبه ديگر آن ايجابي است. فردي که کار قانوني مي‌کند نبايد مورد تهاجم و حمله از جانب قاچاقچي قرار گيرد چون فعاليت اقتصادي مي‌کند و درآمد به دست مي‌آورد. اين سيستم‌هايي که ما پيش رو گرفتيم منجر به اين شده است که در حال حاضر پرونده‌هاي قاچاقي که ما در اين تخلفات توانستيم تشکيل دهيم به مراتب تا حدود 400 درصد رشد داشته باشد.

سال 94 نسبت به سال 93 درآمد‌هاي گمرکي 60 درصد رشد داشته است؛ يعني مسير رسمي‌آن چيزي که دست قاچاقچي آمده بود را کشف کرديم. تسويه ترانزيت لحظه‌اي به صورت الکترونيک انجام مي‌شود. همه کاميون‌هايي که عبور مي‌کنند مجهز به جي پي اس هستند. يعني رد‌يابي ماهواره‌اي دارند و کنترل مي‌شوند. فرآيند اين کار منجر به اين شده که 300 تن پيش‌ساز مواد مخدر و مواد مخدر در سال قبل کشف کرديم که اين عدد در سه سال قبل 18 تن بوده است. بر اين اساس مي‌توان گفت اين طرح نشان دهنده اين است که برخورد در گمرک نسبت به آن چيزي در گذشته در گمرک بوده جدي‌تر انجام شده است‌.ضمن اينکه يکسري کالا‌ها اصلا از مسير گمرکي شکل نمي‌گيرد. همانطور که در فرمايشات مقام معظم رهبري مطرح شده و دولت هم به آن تاکيد دارد بايد فقط منحصر باشد به افرادي که طبق قانون فعاليت مي‌کنند. شرايط بايد براي آنهايي که به صورت قانوني تجارت مي‌کنند ساده شود. به همين دليل دولت از اين موضوع به شدت دفاع مي‌کند.

اگرچه موضوع قاچاق به طور مستقيم با گمرک ارتباط پيدا نمي‌کند اما سيستم سامانه جامع گمرکي به رديابي ورود کالاي قاچاق کمک زيادي کرده است. هماهنگي‌هاي لازم براي جا‌اندازي اين سيستم بين شما و نهادهاي داراي ارتباط برقرار شده است؟

ما با سازمان‌هايي که در ارتباط هستيم همکاري خوبي داريم. از طرف ديگر نبايد فراموش کنيم که قاچاق اصلي‌ترين مساله‌اي که دارد اين است که کالايي امکان دارد وارد شود که سلامتي مردم را به خطر بيندازد. چون کالايي که از گمرک عبور مي‌کند سلامتي و استانداردش بايد رعايت شود. اصلي‌ترين معضل قاچاق آسيب آن به سلامت و امنيت مردم است. براي همين در سطح عرضه بايد ما برخورد کنيم.

پس از برداشته شدن تحريم‌ها رابطه با کشورهاي ديگر آسان‌تر شد؟

اخيرا با ترکيه، روسيه، چين و کره نهايي کرديم که اطلاعات کالا بين دو کشور رد و بدل شود. ما اسناد خروج آن‌ها را مي‌گيريم و با اسناد ورود خودمان تطبيق مي‌دهيم و بالعکس. با روسيه توافق کرديم که ما اسناد گمرک ايران را به عنوان اسناد ورودي براي صادر‌کننده‌هاي خودمان به رسميت مي‌شناسيم. اگر اين پنجره مشترک و اين گفتمان مشترک را با کشورهاي ديگر داشته باشيم جعل اسناد ديگر رخ نمي‌دهد و دريابي مي‌شود.

در گمرک چگونه کالاها شناسه مي‌شوند؟

کدينگ و شناسه کالا است که ما در بحث تلفن همراه و موبايل انجام مي‌دهيم. يک کد 16 رقمي‌ وجود دارد که از آذر ماه گمرک همه واردکننده‌ها را ملزم کرده که اين کد 16 رقمي‌را همراه اظهار‌نامه بياورند. هرکسي پيامک به سامانه گمرک دهد ما به وي اين اطلاعات را مي‌دهيم که اين از گمرک با چه قيمتي آمده بيرون.

يعني حقوق مصرف‌کننده نيز رعايت مي‌شود. اين قانون براي دخانيات نيز در حال اجرا است. اخيرا براي ورود موقت طلا نيز تصميم گرفته شده است يعني با آن ده قلم کالاهاي هدف قرارداده شده قاچاق را مورد به مورد برخورد کرديم. يک نسخه ثابت نمي‌توان براي همه کالا‌ها پيچيد.

در حال حاضر با وزرات بهداشت نيز يک همکاري کرديم که به ما کالاهايي که با کد‌هاي مشخص مي‌توانند وارد بشوند را معرفي مي‌کند. هرکسي در حال حاضر پيامک دهد مي‌فهمد اين کالا اصل است و تحت مجوز بهداشت آمده است.

نظرات کاربران

تعداد نظرات 0

ارسال نظر

مطالب شابه مطلب فوق